Narcystyczne zaburzenia osobowości (NPD) to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się wyolbrzymionym poczuciem własnej ważności, potrzebą nadmiernego podziwu oraz brakiem empatii wobec innych. Osoby z NPD często mają poczucie, że zasługują na specjalne traktowanie i że są wyjątkowe w sposób, który uprawnia ich do stawiania siebie ponad innymi.
Objawy
- Przesadne poczucie własnej ważności i wyższości nad innymi.
- Fantazje o nieograniczonym sukcesie, władzy, inteligencji, uroku lub idealnej miłości.
- Przekonanie o własnej wyjątkowości i byciu zrozumianym tylko przez innych wyjątkowych ludzi.
- Wymaganie nadmiernego podziwu i uznania.
- Poczucie uprawnień do specjalnego traktowania i oczekiwanie, że inni będą automatycznie spełniać ich oczekiwania.
- Wykorzystywanie innych do osiągania własnych celów.
- Brak empatii i niechęć do rozpoznawania lub identyfikowania się z uczuciami i potrzebami innych.
- Częste zazdrości innych lub przekonanie, że inni zazdroszczą im.
- Arogancja, wyniosłość i protekcjonalne zachowanie.
Przyczyny
Przyczyny NPD są złożone i często wynikają z interakcji czynników genetycznych, biologicznych oraz środowiskowych. Wczesne doświadczenia życiowe, takie jak nadmierne pochwały za zachowania dobrze widziane społecznie, czy skrajne zaniedbanie lub surowa krytyka, mogą przyczynić się do rozwoju tego zaburzenia.
Leczenie
Leczenie NPD jest wyzwaniem, ponieważ osoby z tym zaburzeniem często nie dostrzegają swojego problemu. Psychoterapia, zwłaszcza terapia psychodynamiczna i poznawczo-behawioralna, może pomóc pacjentom w rozwijaniu bardziej realistycznego obrazu siebie oraz w nauce empatii i lepszych strategii radzenia sobie. Celem terapii jest poprawa relacji interpersonalnych oraz zmniejszenie dysfunkcyjnych zachowań.
Chcesz skonsultować swoje trudności i rozpocząć proces zmiany? W Instytucie Psychoterapii HiMind oferujemy skuteczną, opartą na dowodach naukowych psychoterapię poznawczo-behawioralną (CBT). Nasi certyfikowani psychoterapeuci i psycholodzy prowadzą sesje stacjonarne w gabinecie we Wrocławiu oraz bezpieczne konsultacje online. Skontaktuj się z nami, aby dobrać odpowiedniego terapeutę i umówić pierwsze spotkanie.
Bibliografia
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.
- Cain, N. M., Pincus, A. L., & Ansell, E. B. (2008). Narcissism at the crossroads: Phenotypic description of pathological narcissism across clinical theory, social/personality psychology, and psychiatric diagnosis. Clinical Psychology Review, 28(4), 638-656.
- Ronningstam, E. (2005). Identifying and understanding the narcissistic personality. New York, NY: Oxford University Press.
- Russ, E., Shedler, J., Bradley, R., & Westen, D. (2008). Refining the construct of narcissistic personality disorder: Diagnostic criteria and subtypes. American Journal of Psychiatry, 165(11), 1473-1481.
- Svrakic, D. M., & Cloninger, C. R. (2010). Personality disorders. In B. J. Sadock, V. A. Sadock, & P. Ruiz (Eds.), Kaplan & Sadock’s comprehensive textbook of psychiatry (9th ed., pp. 2197-2226). Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins.
